U stapt een bar binnen op Tenerife. De koffiekaart is een raadsel. Cortado, pulguita, leche-leche, largo, solo, manchado, pérez, barraquito... Dezelfde woorden veranderen van betekenis van dorp tot dorp. Hier is een "cortado" niet precies dezelfde als de cortado uit Madrid. En een "café con leche" bestel je door het glas te specificeren, niet het kopje. De Canarische koffie heeft zijn eigen woordenschat, en kost zelden meer dan 1,50€.
De café solo is de pure espresso — klein, zwart, intens, geserveerd in een minuscuul kopje. De cortado is de espresso met een wolkje melk — de meest voorkomende bestelling, die van de haastige locals aan de toog in de ochtend. De pulguita (letterlijk "het vlooitje") is een micro-cortado: nog minder melk, nog meer koffie, in een likeurglaasje. Dit is de koffie van de oude dorpsbewoners om 7 uur 's ochtends — sterk, snel, zonder poespas. Aan het andere uiteinde van het spectrum staat de café con leche, een espresso verdronken in warme melk — dat is wat toeristen bestellen als ze niet weten wat te kiezen. De manchado ("bevlekte") is het omgekeerde: veel melk, een vlekje koffie. Dit is het vieruurtje van kinderen en mensen die niet van koffie houden maar toch willen meedoen.
De leche-leche is de zoete drank van de Canarische Eilanden: een espresso geserveerd in een glas, met onderin een laag gezoete gecondenseerde melk en warme melk erbovenop. Geen alcohol, geen citroen, geen kaneel — enkel de zoetheid van de gecondenseerde melk die de koffie doet karamelliseren. Het is het compromis tussen een koffie en een dessert. De Canariërs drinken hem op elk moment van de dag — bij het ontbijt, na de lunch, bij het vieruurtje, laat op de avond. Als de barraquito het zondagspak van de Canarische koffie is, dan is de leche-leche zijn dagelijkse outfit.
De "pérez" is een café largo (verlengde koffie) met een scheutje koude melk — een specialiteit van Santa Cruz en La Laguna, praktisch onbekend in het toeristische zuiden. De "carajillo" is een espresso met een scheutje brandy, anijslikeur of rum — het opkikkertje om 17 uur van oude vissers en landarbeiders. De "café de olla" (potkoffie), bereid met gofio, honing en kaneel, is een overblijfsel van de landelijke keuken uit de bergen — je vindt hem nog op dorpsfeesten en romerías. En op La Gomera is de "café gomero" een spektakel op zich: hij wordt van een hoogte van 50 cm van het ene naar het andere vat gegoten om te schuimen, met honingbrandewijn — het spat, het schuimt, en het is een echt ritueel.
Regel nr. 1: geef het gewenste vat aan. "En vaso" (in een glas) geeft meer melk. "En taza" (in een kopje) geeft een geconcentreerder volume. Regel nr. 2: geef de temperatuur van de melk aan. "Natural" = kamertemperatuur. "Del tiempo" = koud. Warme melk is de standaard. Regel nr. 3: vraag nooit om plantaardige melk in een dorpsbar — die hebben ze niet en je zal vreemd aangekeken worden. De cafés in La Laguna en Santa Cruz hebben dit wel. Regel nr. 4: de prijs. Aan de toog (barra): 1-1,50€. Op het terras (terraza): 1,50-2,50€. Een complete barraquito: 2,50-4€. Tenerife is een van de laatste plekken in Europa waar een goede koffie geen dag ruïneert.